Ja. De Arbowet verplicht elke werkgever tot beleid tegen ongewenst gedrag, en de Tweede Kamer nam op 23 mei 2023 de Initiatiefwet-Patijn aan die een vertrouwenspersoon expliciet verplicht stelt vanaf 10 medewerkers. Heeft u 50 of meer werknemers, dan geldt daarnaast een tweede verplichting: een interne meldprocedure onder de Wet bescherming klokkenluiders (Wbk).
Vanaf hoeveel medewerkers?
De twee verplichtingen hangen af van uw personeelsaantal:
- 1 tot 9 medewerkers: geen expliciete plicht tot een vertrouwenspersoon, maar wél de Arbo-zorgplicht tegen psychosociale arbeidsbelasting. Een (externe) vertrouwenspersoon is sterk aan te raden.
- 10 medewerkers of meer: een vertrouwenspersoon is verplicht (Initiatiefwet-Patijn).
- 50 werknemers of meer: daar bovenop een verplichte interne meldprocedure voor klokkenluiders (Wbk).
Twijfelt u waar uw organisatie valt? Doe de gratis verplicht-check en vul uw personeelsaantal in.
Wat zegt de wet: Arbowet en Initiatiefwet-Patijn
De Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) verplicht werkgevers al langer om psychosociale arbeidsbelasting, zoals pesten, seksuele intimidatie, discriminatie en agressie, zoveel mogelijk te voorkomen en te beperken. Een vertrouwenspersoon is een belangrijk instrument om die zorgplicht in te vullen.
De Initiatiefwet-Patijn maakt dit concreet: werkgevers met 10 of meer medewerkers worden verplicht een vertrouwenspersoon aan te stellen bij wie medewerkers terechtkunnen na ongewenste omgangsvormen. De vertrouwenspersoon heeft een geheimhoudingsplicht en werkt onafhankelijk.
En de Wet bescherming klokkenluiders (Wbk)?
De Wet bescherming klokkenluiders (in werking sinds 2023, uit de EU-klokkenluidersrichtlijn 2019/1937) verplicht werkgevers met 50 of meer werknemers tot een interne meldprocedure. Daarmee kunnen medewerkers veilig een vermoeden van een misstand melden, denk aan fraude, gevaar voor de gezondheid of het schenden van regels.
De wet stelt vaste eisen: een schriftelijke meldregeling, een ontvangstbevestiging binnen 7 dagen, terugkoppeling over de opvolging binnen 3 maanden, registratie van meldingen en bescherming van de melder tegen benadeling. Dit staat los van de vertrouwenspersoon: de vertrouwenspersoon is er voor ongewenste omgangsvormen, de Wbk-meldprocedure voor misstanden.
Interne of externe vertrouwenspersoon?
De wet schrijft niet voor of de vertrouwenspersoon intern of extern is. In de praktijk kiezen steeds meer werkgevers voor een externe vertrouwenspersoon. Die staat volledig buiten de organisatie, heeft geen dubbele pet (zoals een HR-collega die ook over verzuim en beoordeling gaat) en verlaagt daarmee de drempel: medewerkers stappen eerder naar een onbekende, onafhankelijke professional. Ook is een externe vertrouwenspersoon direct beschikbaar, zonder dure opleiding of het risico dat de rol wegvalt bij ziekte of vertrek.
Wat kost een externe vertrouwenspersoon?
Bij VP Service begint een externe, LVV-gecertificeerde vertrouwenspersoon bij €39 per maand, maandelijks opzegbaar en zonder verborgen kosten. De Wbk-meldprocedure boekt u erbij zodra die voor u geldt. Bekijk de tarieven.
Veelgestelde vragen
Vanaf hoeveel medewerkers is een vertrouwenspersoon verplicht?
Vanaf 10 medewerkers, op grond van de Initiatiefwet-Patijn (aangenomen door de Tweede Kamer op 23 mei 2023). Onder de 10 medewerkers geldt de Arbo-zorgplicht tegen ongewenst gedrag.
Is een externe vertrouwenspersoon ook toegestaan?
Ja. De wet schrijft niet voor of de vertrouwenspersoon intern of extern is. Een externe vertrouwenspersoon vergroot de onafhankelijkheid en de drempelverlagende werking.
Wat als mijn bedrijf 50 of meer werknemers heeft?
Dan geldt naast de vertrouwenspersoon ook de Wet bescherming klokkenluiders: u bent verplicht een interne meldprocedure te hebben voor vermoedens van een misstand, met vaste termijnen en bescherming van de melder.
Weet in 10 seconden wat voor u geldt
Vul uw personeelsaantal in en zie direct welke verplichtingen op uw organisatie van toepassing zijn.